Răng hàm mặt

Bệnh nghiến răng và những tác hại của nó

Stress là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiện tượng nghiến răng. Ngoài ra, bệnh cũng có thể có các nguyên nhân khác như: các cản trở vướng cộm ở khớp cắn, rối loạn chức năng hệ thần kinh trung ương, suy dinh dưỡng, rượu và thuốc lá, yếu tố di truyền.

Khoảng 5- 20% dân số có dấu hiệu và triệu chứng của bệnh nghiến răng, nhưng chỉ 5-10% nhận biết được điều này.

Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Anh, Đại học Y Dược TP HCM, cho biết, nghiến răng là sự nghiến hoặc siết chặt các răng một cách quá mức, thường diễn ra khi ngủ (không có ý thức). Do lực sử dụng trong động tác này lớn gấp nhiều lần lực phát sinh khi nhai nên tật nghiến răng không chỉ tạo ra âm thanh khó chịu cho người xung quanh mà còn gây mòn răng. Răng sẽ bị mất hết lớp men, lộ ra lớp ngà vàng hơn, bị ê buốt, nứt gãy các múi răng, lung lay hoặc rụng. Tình trạng này nếu kéo dài có thể làm hư hỏng các phục hồi nha khoa như làm gãy, sứt miếng hàn, gãy các hàm giả tháo lắp hoặc cố định. Việc răng bị mòn sẽ làm giảm kích thước tầng dưới mặt, làm bệnh nhân trông già hơn.

Do các cơ hàm bị co thắt trong suốt thời gian nghiến, người bệnh có thể bị mỏi, đau các cơ, đau đầu, cổ. Các cơ hoạt động quá mức có thể bị phì đại, làm cho khuôn mặt bị mất cân xứng hoặc có dạng vuông (do phì đại cơ cắn ở cả hai bên), rối loạn khớp thái dương-hàm. Các dấu hiệu đầu tiên thường thấy là khó chịu hoặc đau ở khớp, há miệng khó, có tiếng kêu lụp cụp khi há miệng hoặc khi đang nhai. Tuy nhiên, ảnh hưởng của bệnh nghiến răng trên cơ và khớp thái dương- hàm thường không được bệnh nhân phát hiện một cách dễ dàng.

Một trong những phương pháp đối phó với bệnh nghiến răng là mang máng nhai. Dụng cụ này có tác dụng ngăn chặn sự phá hại răng, làm giảm tình trạng đau cơ và khớp thái dương - hàm. Cũng có thể áp dụng kỹ thuật mài để điều chỉnh, loại bỏ các vướng cộm khớp cắn. Ngoài ra, bệnh nhân cần thay đổi cách sống, tập yoga... để làm giảm stress, đồng thời loại bỏ thói quen hút thuốc, uống rượu.

Một số bài thuốc chữa đau răng

Nhân hạt gấc nướng chín vàng, tán bột trộn với dấm thanh, chấm vào chỗ răng đau. Chỉ cần chấm vài lần vào buổi chiều là đêm hết đau và có thể ngủ được.

Đó là một trong những bài thuốc chữa đau răng đơn giản mà cho kết quả nhanh chóng. Sau đây là vài phương thuốc khác:

- Lấy cây chuối non vắt lấy nước để ngậm, chỉ vài lần là hết đau.

- Quả vải phơi khô 20 g, rễ lá lốt 20 g, đổ một bát nước sắc lấy nước đặc. Ngậm nhiều lần trong ngày.

- Kinh giới 20 g, thương nhĩ 20 g, sắc lấy nước để ngậm (mỗi lần ngậm vài phút rồi nhổ đi). Những người bị đau răng do phong dùng phương thuốc này rất công hiệu.

- Rễ cây cà hoang 30 g, sắc lấy nước để ngậm.

- Vỏ cây gạo 50 g, thạch xương bồ 50 g, sắc lấy nước đặc để ngậm. Trước khi ngậm cho thêm vài hạt muối.

Tẩy trắng răng - con dao 2 lưỡi

Bơm thuốc vào máng trước khi lồng răng vào.

Mặc cảm với hàm răng đen xỉn do hồi bé uống quá nhiều thuốc tetracyclin, chị N.T.H. (TP HCM) đã đi tẩy trắng răng tại một cơ sở tư nhân. Chị vốn bị mòn cổ răng, nên chất tẩy đã đi qua khe nứt, tấn công vào bên trong răng, gây cảm giác ê buốt ngày càng tăng. Tình trạng này có thể dẫn đến chết tủy.

Anh Trịnh Kim Ngân (Đồng Nai) cũng đi tẩy răng do không hài lòng với hàm răng quá vàng. Sau khi tẩy, răng anh có trắng hơn nhưng lợi bị tụt, trông rất xấu. Anh phải đến Viện Răng hàm mặt với hy vọng phục hồi lợi. Còn chị Trần Thanh N. (TP HCM) cũng phải cầu cứu bác sĩ vì càng tẩy, răng chị càng đen. Các bác sĩ giải thích rằng răng chị bị nhiễm Amalgame (một chất liệu dùng trám răng). Do thành phần của Amalgame có bạc, thuốc tẩy là chất ôxit hóa nên khi tác dụng với nhau, hai chất này sẽ tạo ra ôxit bạc có màu nâu xám hoặc đen.

Việc tẩy răng đang được thực hiện tràn lan tại các phòng nha tư nhân. Nhiều bác sĩ tẩy cho bất cứ ai có nhu cầu mà không giải thích cho họ về những nguy cơ có thể gặp. Nguy hiểm hơn, nhiều bệnh nhân tự mua thuốc tẩy bán sẵn tại các siêu thị, nhà thuốc để tẩy. Có người đã bị bỏng lợi do dùng thuốc quá liều lượng cho phép.

Theo bác sĩ Đặng Nguyễn Khanh, Trung tâm Răng hàm mặt TP HCM,không phải ai cũng nên tẩy trắng răng vì trong nhiều trường hợp, việc áp dụng kỹ thuật này có thể gây hại. Sau một tháng triển khai kỹ thuật tẩy trắng răng, Viện chỉ chọn được 8 người có đủ tiêu chuẩn trong số 30 người yêu cầu được điều trị.

Chỉ định và chống chỉ định

Theo bác sĩ Hà Thị Nga, Phó giám đốc Trung tâm Răng hàm mặt TP HCM, điều kiện để được tẩy trắng răng là răng không bị hư, sâu, vỡ nhiều hoặc có các mảng trám răng lớn. Đối với trường hợp răng nhiễm sắc, chỉ nhận tẩy những người có độ nhiễm từ trung bình đến nhẹ.

Ngoài ra, những bệnh nhân sau cũng không nên tẩy răng vì rất dễ bị viêm tủy:

- Mòn cổ răng.

- Răng bị rạn do ăn nóng, uống lạnh thường xuyên.

- Răng bị thiểu sản men.

Kỹ thuật tẩy răng

Trước khi tẩy, nha sĩ dùng một loại chất dẻo lấy dấu răng, tạo ra một hàm răng giả có kích thước và hình dáng giống hệt hàm răng người cần tẩy để làm máng tẩy. Máng tẩy gồm 2 loại:

- Máng cứng: Làm bằng nhựa trong, có thể đeo vào răng trong khi làm việc, sinh hoạt mà không bị trở ngại.

- Máng mềm: Làm bằng nhựa màu đục, thường đeo khi ở nhà.

Đến ngày hẹn, bệnh nhân được cạo vôi răng để lấy đi các chất bẩn và đánh bóng răng. Sau đó, bác sĩ cho thuốc tẩy (nồng độ thuốc tùy thuộc vào độ nhiễm sắc của răng) vào máng để lồng vào răng. Công đoạn này phải làm 4 lần, mỗi lần cách nhau 3 ngày, do nha sĩ thực hiện ngay tại phòng khám. Giữa các lần này, bệnh nhân được phát thuốc (có nồng độ tẩy thấp) để về nhà tự bỏ vào máng tẩy, lồng vào răng. Một ca tẩy răng thường kéo dài 10-21 ngày. Nếu bệnh nhân đã hài lòng với độ trắng của răng thì có thể kết thúc sớm hơn.

Trong quá trình tẩy, bệnh nhân thường có cảm giác hơi ê buốt, nhất là ở các răng cửa (đặc biệt là ở răng cửa dưới). Nếu cảm giác ê buốt kéo dài sau khi quá trình tẩy đã hoàn tất, bệnh nhân phải quay lại gặp nha sĩ ngay.

Hiệu quả của kỹ thuật tẩy trắng răng phụ thuộc rất nhiều vào bệnh nhân. Mức độ tẩy trắng được bao nhiêu là do cấu tạo men răng của mỗi người quyết định. Răng bị vôi hóa cao thì thời gian tẩy trắng kéo dài, nhưng lại giữ được độ trắng lâu hơn so với răng có mức vôi hóa thấp. Khoảng 3-4 năm sau khi tẩy trắng, răng thường bị nhiễm sắc trở lại. Để răng lâu nhiễm sắc, bệnh nhân không nên dùng hoặc hạn chế tối đa các loại thực phẩm có phẩm màu hay màu sắc đậm như cà phê, trà, thuốc lá...